Pequenos anacos sen importancia

Setembro 3, 2019 4:10 p.m.

Comezar a escarvar na soidade inane do celuloide, nas súas paredes pegañentas, semella non encerrar máis sentido que a comunicación, trasladar ideas vagamente mensurables, trazar camiños que moitos poidan circular con desvíos medidos e chegar ao lugar que o demiúrgo de vez elixiu para nós. Non hai máis revolta final ca esa, caer cegos nos nosos pasos e xogar torpemente a resignificar a nosa propia falta de recursos intelectuais.

Unha máscara. Unha mascarada. Pequenos anacos de sono. Non hai fórmula, se acaso hai unha nebulosa sen amarres á que podes chamar como se che ocorra. Así comezou todo, buscamos nomes para o noso desvarío e deixamos inconscientemente traballar ao subconsciente. Pode ser que nalgún destes momentos que compoñen a nosa travesía crésemos poder dominar o discurso. Chegamos a pensar que atoparamos o xeito de dicir. Sen embargo fomos vencidos, como moito fomos quen de simular respostas.

E deixar que quilos de cultura pop de arrabalde mal dixerida, lecturas extraviadas collidas sen rubor do estraño poti-poti (estat de desordre i confusió en què no hi ha manera d’entendre’s) finisecular, a experiencia terriblemente solitaria dun tecido rururbano en continuo desprendemento e un rexeitamento arcaico e quinqui á academia decidiran por nós as rutas a seguir. Así chegamos aquí, creo. Desbravamos unha vía que nos levou cara a dentro.

Facer 7 limbos foi como desordenar pequenos anacos sen importancia para ver se outra vez xuntados lograbamos dicir o imprevisto. Ás veces quero recordar e non podo. Caio sen máis nun estado de inconsciencia motora e libero ao idiota que conteño. Transito durante horas unha senda de impulsos que me dominan. Unha senda eléctrica. Como camiñar sobre unha máquina de baile. Unha máquina de aire.

Déixame estar. Vou sentar aquí. E contemplar. E contemplarme. Facer películas é vivir. Diría que son o mesmo, a vida e o cinema. Non hai nada máis importante, quero dicir que non hai nada máis importante que vivir. Non hai película sen vida. Unha película lévanos a un límite, a un prado de límites estraños. Quedo coa película de dentro. Coa nosa película íntima e intransferible, non hai outra mellor, non é posible, non hai reprodución que supere ao que non ten nome, ao que escorrega por entre as nosas pernas pacientemente. E mátanos, porque é o mesmo, o que nos mata, o que nos fai sentir vivos.

Traballar no aire non significa flotar.

Recordo un tempo en que tomei unha decisión moi estúpida. Non dicir, non escribir nada máis que aquelo que significara exactamente o que as palabras quixesen dicir. Como se as palabras fosen factores inalterables que na súa pureza non puidesen ser interpretadas. Sen embargo atopei un pequeno oco que foi medrando, un oco polo que as palabras atopaban o camiño a unha liberdade polisémica. E fiquei mudo. Un cancro paralizante pechou a billa das palabras. Inexpresivo, construín un castelo do que o meu corpo non podía fuxir. Fiquei so.

As imaxes son. Os ollos quedaron entreabertos. Crin, nalgún momento, que podía buscar verdades alleas a min mesmo mentres continuaba cavando no meu abismo e medraba o desprazamento entre as miñas partes. Enterrei ao meu pai. Non sei como obra a morte pero algo meu quedou ao tempo mergullado no limbo. Plano, como o chan medido dunha gran fábrica. O chan é o que perdura durante décadas, cando os tellados xa se afundiron, cando as máquinas son grandes monstros silentes. As voces resoan nos vidros rotos. Non hai marxismo do invisible.

Traballar o aire é cousa da arquitectura. A arquitectura é unha arte total, totalitaria. Que fabrica vidas, que encerra corpos. Corpos en lugares que transitan os esqueletos de cidades posibles. Cando camiñas polas etapas que compoñen 7 limbos creas unha cidade nova, as cidades son limbos superpostos. Creas unha cidade que camiñas co pensamento, que pode estar onde decidas. A cidade imaxinada é un quebracabezas unívoco, sen principio e sen fin e sen embargo perfectamente definida no seu urbanismo amurallado. Eu escollo camiñar no límite dunha cidade líquida, soñada. Son un arquitecto da transparencia.

Unha película sen público

Hai unha chamada desesperada do cineasta ao afora, a un afora informe que supón en grande media a razón última e primeira da súa película. Hai película sen público? A quen lle falamos? A quen lle escribo? Estudios e televisións invisten millóns en analizar pantasmas, figuras sen cara, sen ollos, difusas, chamadas a consumir os seus produtos. Ao outro lado está o alén. Nas súas casas os pobres son sombras numeradas, a representación grotesca dun teatro de sombras. E nós aquí, coa vertixe do soño, lembramos o noso pase polo inframundo das canles de comunicación modernas, un prime time abúlico, destemperado e eterno. O alén, outra vez…

Unha pegada minúscula, case imperceptible. Ese é o paso da nosa película polo mundo. Unha balsa de lixo oceánica, un transatlántico orbital á deriva, a cultura de masas amosa unha debilidade intrínseca e unha capacidade de reinvención case infinita. O mundo repensa continuamente a súa fin. Hai un medo ao esgotamento que transluce a través das visións apocalípticas vomitadas por televisións e cinemas. Unha poética da fin unha vez máis previsible, adozada. Pequenos grupos de superviventes repetindo unha e outra vez patróns de dominación persoal e colectiva. Previsible, si,  profundamente significativo, tamén.

En 7 limbos a apocalipse é unha festa. As pantasmas levitan no seu éxtase onanista. Eu visitei o meu corpo só para certificar a súa última defunción, a madurez. Así quedamos, eu e máis el, na corrente da noite, do extravío, nunha estupidez iluminada de dor e alcol. O corpo amurallado xa non se permite bromas, continúa unha rúa cega ata apalpar amargamente as súas paredes de pedra. Onde quedou a miña conciencia esperta? Onde está o meu pracer? Escindidos, non atopamos o camiño. Somos, o corpo e máis eu, como unha película sen público. Perdemos a memoria, silenciosos nun estrepitoso ruído metálico.

Escribir dende aquí, agora, é un exercicio máis dunha serie interminable de camiños ocos. Ten sentido facerse preguntas? Igual as preguntas activan pedazos de nós que permanecían ocultos á nosa voz. Coido que hai que saber parar. 7 limbos botou a voar, deixou de tocar o chan un día do ano 2017 ou 2018. Non o recordo. Recordo o cheiro, chovera, ía chover, o aire sabía a choiva, seguro. Recordar así, sen números romanos. A golpes. Como ía saber que ía estar aquí? Escoito o aceite dun radiador. A casa é un radiador no medio do salón. Derreter bolis Bic contra o ferro ardente. Deixar que perdan a forma e comecen a contorsionarse. Manchas no radiador durante unha década. Os anos longos da infancia, como eras abertas, ondadas de eóns, as mans estendidas a xogar co tempo.

Sabes que tes un problema de ritmo?

Súbito! Como o agora. Sen mover un oso. O agora é estático. Houbo un día unha conversa. Iamos nun Jeep desfeito por estradas que atravesaban montañas de louseiras, de anacos de lousa de cor gris sucio. Un home, o condutor, levábanos de volta á vila. Sabía que estabamos a facer unha película de pantasmas. Contou unha historia de lobos, dun lobo branco que habitaba esas mesmas montañas. Describía ao animal como a unha auténtica pantasma que aparecía, achegábase ás poboacións e fitaba firmemente cos seus ollos amarelos, como traspasando un arcano. E desaparecía, famento entre bosques derruídos.

Así funcionamos, ás veces, cun instinto moito máis morno. 7 limbos quece as mans. Lévate arrastrado por unha corrente, desbota os símbolos. Tamén, ás veces, algunha norma. Gravamos no lavadoiro de volframio de Casaio. Un edifico de terror profundo. Ondas impoñentes de louseiras desprendidas entran polas súas fiestras. As escaleiras son como desfiladeiros ao abismo. Ocupamos o edificio, pisamos sobre táboas podres. Escoitamos as explosións que removen as montañas. Toneladas de lousa escorregan cara os vales. Temos un problema co ritmo. Non o practicamos abondo.

Coma un presentimento. Agora estou nese intre, cando algo que semellaba oculto trata de agromar. E tira de min case con violencia. Sinto as súas mans, os seus dedos na miña carne. E non pido axuda. Compro un billete de avión. Vou voar cara a memoria. Non ao pasado, a un estado da materia. Limpar as mans, baleirar os zapatos. Mirar un reflexo máis vello, camiñar cara a nada. Sen présa. Arrítmico. Os recunchos son así, podes agocharte aí. Míraste a ti mesmo sen máis, aparecen sombras. Son eles, a túa familia esculpida no tempo. E ti so, mudando a pel.

Alexandre Cancelo.